Hücresel ve moleküler seviyede ışığı algılanmasıyla ilgili yeni keşifler yapıldı. Yaklaşık 25 sene önce TPR kanalları keşfedilmişti. Bunlar, hayvanlarda ışığın, yiyeceklerdeki kimyasalların, mekanik kuvvetin ve sıcaklıktaki değişikliklerin algılamasında önemli rol oynayan kanallardı. Ne var ki, nasıl işledikleri henüz bilinmiyordu.
California Üniversitesinden bir grup, meyve sinekleri ve fareler üzerinde yürüttükleri deneyler ile bu kanalların fonksiyonlarının anlaşılmasında birtakım gelişmelere imza attılar.
Sağdaki resimde Drosophilanın tümleşik gözünde antikorlarla magenta renginde işaretlenmiş TPR kanalları görülüyor.
Rodopsinin ışığa oldukça duyarlı bir reseptör olduğunu biliyoruz. Bu reseptörün efektif olabilmesi için hücre yüzeyine taşınması gerekiyor.TPR kanalları, ışığın algılanmasında direkt görevli değildir. Bu reseptörlerin hücre yüzeyine çıkmasını sağlayan kanallardır. Bunun için de XPORT geninin iki farklı ürünü olan XPORT-A ve XPORT-B şaperon proteinleri gerekmektedir. Bu proteinler, TPR kanalların hücre yüzeyine taşınmasını sağlıyor.
İnsanlar dahil,memelilerde ışığın algılanmasında rod ve koni hücreleri merkezi bir rol oynamaktadır. TPR kanalları ise, üçüncü sınıf hücresel fotoreseptör olarak rol oynayan intrinsik fotosensitif retinal ganglion hücrelerinin(ipRGCs) fonksiyonlarında görev alır. ipRGC hücreleri, ışıkla sirkadyen ritmin düzenlenmesinde ve ışığa pupiller konstrüksiyon cevabında yer alır. ipRPC hücreleri, parlak ışıkla aktive olur, ayrıca rod ve konilerden başlayan bir yolakla stimüle olur.
Fareler üzerinde yürütülen bir başka çalışmada, ipRGC hücrelerinin indirekt uyarılmasını sağlayan yolaklar araştırılmış. Retinal dejenerasyon B2(RDB2) proteininin, rod ve koni ve ipRGC hücreleri arasında iç retinada yer alan amakrin hücrelerinde kritik bir role sahip olduğu keşfedilmiş. Farelerde, bu molekülün loş ışıkta sirkadyen ritim ve ışık refleksinden sorumlu olduğu anlaşılmış.
Bilim adamları jet lag ve diğer sirkadyen ritm problemlerinin çözümünde gerekli aşaömaların kaydedilebilmesi için tüm hücre ve proteinlerin fonksiyonlarının anlaşılması gerektiğini vurguluyorlar.
0 Comment to "Işığın algılanmasının anlaşılmasında yeni gelişmeler"
Yorum Gönder